adwokat Ewa Wąsowicz

Jak odrzucić spadek w imieniu małoletniego (dziecka)?

 

            Śmierć osoby bliskiej nigdy nie jest dobrą wiadomością i przysparza nam wielu dodatkowych problemów i zmartwień. Bez względu na to w jakich stosunkach żyliśmy ze zmarłą osobą, należy zorientować się w koniecznych do uregulowania formalnościach. Dla urzędów nie jest istotne czy ten ktoś był „czarną owcą” w rodzinie, brał czynny udział w spotkaniach familijnych, czy też po prostu nie utrzymywał z nikim z nas kontaktu. W świetle prawa może zaistnieć sytuacja, że „przez przypadek” nasze małoletnie dziecko otrzyma niechcianą schedę po zmarłej osobie.

Czy przyjąć czy odrzucić spadek w imieniu małoletniego?

Dlatego też warto też zastanowić się w imieniu małoletnie czy dany spadek przyjąć lub odrzuć i jakie formalności nas czekają? W końcu nie wszyscy dostają w spadku nieruchomości, drogie samochody i inne dobrodziejstwa. Niestety bywają i tacy, którzy siłą rzeczy dziedziczą górę długów, w tym i nasze dzieci.

Przygotowałam dla Państwa wszystkie potrzebne i aktualne informacje z naciskiem na tytułowe „odrzucenie spadku w imieniu małoletniego”.

Otwarcie spadku

Otwarcie spadku następuje w chwili śmierci spadkodawcy lub po otrzymaniu informacji o zaistniałej sytuacji. To jest właśnie ten moment, kiedy to powinniśmy się upewnić, co się składa na dziedziczony majątek i kogo on obejmuje. Wtedy też możemy się zorientować, czy nasze małoletnie dzieci nie otrzymają niechcianej schedy po zmarłym (np. w formie niespłaconego kredytu). Warto też skorzystać z usług niedawno uruchomionej centralnej informacji o „uśpionych” rachunkach osób fizycznych. W przypadku, gdy spadkiem jest góra długów i zero aktywów, lepiej od razu go odrzucić.

Terminy odrzucenia spadku

Samo odrzucenie spadku przez dorosłego jest czynnością względnie prostą, ponieważ wymaga udania się jedynie do notariusza lub Sądu Cywilnego. Natomiast sprawa się komplikuje w momencie jeżeli posiadamy małoletnie dzieci, ponieważ w wyniku odrzucenia spadku przez rodziców powołanymi do spadku zostają ich dzieci. Dlatego też bardzo istotnym aspektem jest dotrzymanie wszelkich ustawowych terminów, po których przekroczeniu nasz spadek uznaje się za przyjęty zarówno przez rodziców, jak i przez osobę małoletnią.

W przypadku rodziców osoby małoletniej na odrzucenie spadku mamy 6 miesięcy od momentu, gdy dowiemy się o śmierci bliskiej nam osoby. Pamiętajmy, że w przypadku, gdy nie zmieścimy się w ustawowym terminie sześciu miesięcy i nie dopilnujemy wszelkich formalności oraz nie złożymy odpowiedniego oświadczenia przed sądem lub notariuszem, obejmuje nas spadek z tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że spadkobiercy (także nasze dzieci) odpowiadają za długi zmarłego jedynie do czynnej wartości spadku, jakie im przypadają.

Sąd Rodzinny

W przypadku dziecka najpierw należy złożyć wniosek do Sądu Rodzinnego w miejscu zamieszkania małoletniego. Do czasu uprawomocnienia wyroku tego sądu, termin ulega wstrzymaniu.

Na odrzucenie niechcianego spadku przypadającego małoletniemu rodzice muszą uzyskać zgodę sądu rodzinnego, ponieważ złożenie oświadczenia przez opiekuna w imieniu dziecka o odrzuceniu spadku jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd jego majątkiem. W polskim prawie wyróżnia się czynności związane ze zwykłym zarządem oraz czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem dziecka.

Po zakończeniu postępowania Sądu Rodzinnego należy bezzwłocznie złożyć stosowne oświadczenie w imieniu małoletniego.

Sądy rodzinne przy tej procedurze wymagają ustanowienia kuratora dla dziecka, czyli osobę potwierdzającą, że rodzice nie działają na niekorzyść małoletniego.

Niestety kuratorem nie może być żaden z rodziców, ale można powołać swojego np. kogoś z dalszej rodziny. Tym samym zmniejszymy koszty, ponieważ za kuratora z urzędu pobierana jest opłata.

Sąd Cywilny lub Notariusz – gdzie na najlepiej odrzucić spadek?

Gdy tylko Sąd Rodzinny wyda decyzję, znów zaczyna biec ustawowy termin na odrzucenie spadku w imieniu dziecka. Mając prawomocny wyrok sądu, trzeba dokończyć procedurę, kierując wniosek do Sądu Cywilnego. Sama rozprawa trwa kilka minut, sąd z reguły wydaje wyrok pozytywny. Na uprawomocnienie się wyroku musimy poczekać ok miesiąca czasu.

Zamiast w Sądzie Cywilnym, formalne zrzeczenie się spadku w imieniu małoletniego można przeprowadzić u notariusza. Procedura się upraszcza bo pozostałe czynności wykonuje w imieniu rodzica notariusz. Wystarczy tylko udać się do Kancelarii Notarialnej z dokumentami sprawy do oceny formalnej, akty urodzenia dzieci, odpis aktu zgonu, wyrok sądu rodzinnego i potwierdzić własną tożsamość dowodem osobistym. Koszty sądowe są na pewno niższe niż u notariusza, ale trzeba uzbroić się w cierpliwość.

Przydatne dokumenty w postępowaniu spadkowym
  • Wniosek do Sądu Rodzinnego o zgodę na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego wraz z kopią;
  • Wniosek do Sądu Cywilnego wraz z kopią;
  • Odpis skrócony Aktu Zgonu (2 egz.);
  • Odpis skrócony Aktu Urodzenia dziecka (2 egz.);
  • Wyrok Sądu Cywilnego – odrzucenie spadku przez rodzica dziecka;
  • Wyrok Sądu Rodzinnego – pozwolenie na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego.

 

Problematyka związana z prawem spadkowym nastręcza nierzadko sporo kłopotów. Dlatego warto skorzystać w tym zakresie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, który dopilnuje za Państwa, aby niezbędne czynności zostały dokonane. Zapraszam do skorzystania z usług naszej Kancelarii Adwokackiej we Wrocławiu.