adwokat Ewa Wąsowicz
rozwód a dzieci

Ustalenie kontaktów z dzieckiem po rozwodzie

Rozwód to zazwyczaj jeden z trudniejszych momentów w życiu. Dla obojga małżonków sprawa rozwodowa stanowi najczęściej skomplikowany i nieprzyjemnym etap. Możemy sobie tylko wyobrazić, jakie emocje wywoływać może w głowie dziecka. Dlatego najważniejszą rzeczą, jaką należy, mu wtedy uświadomić jest to, że rozwód nie zabiera mu możliwości kontaktowania się z żadnym z rodziców.

Prawo do kontaktów rodzica z dzieckiem jest prawem autonomicznym, niezależnym od przysługiwania mu władzy rodzicielskiej, a także niezależnym od istnienia pomiędzy rodzicami dziecka więzi prawnej w postaci małżeństwa. Ponadto utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem to nie tylko rodzicielskie prawo, lecz także obowiązek, którego niewypełnianie może być sankcjonowane sądowym nakazem zapłaty określonej sumy pieniężnej.

Co składa się na kontakty z dzieckiem?

Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności:

- przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu),

- bezpośrednie porozumiewanie się,

- utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Po rozwodzie rodzice winni określić wspólnie sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia. W sytuacji, gdy rodzice dziecka nie mogą dojść do porozumienia,o kontaktach z dzieckiem rozstrzyga  sąd opiekuńczy. Orzeczeniu sądu może bardzo szczegółowo ustalać ile razy w miesiącu, w jakich dniach i godzinach dziecko będzie spotykało się rodzicem, skąd będzie odbierane i dokąd odprowadzane. Zwykle sąd dąży do tego, aby rozdzielić rodzicielski obowiązek kontaktów tak, by dziecko przebywające na co dzień z jednym rodzicem miało kontakt z drugim chociaż w weekendy.

Kiedy i w jaki sposób sąd może ograniczyć kontakty z dzieckiem?

Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy ograniczy utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem, w szczególności może:

- zakazać spotykania się z dzieckiem,

- zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu,

- zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd,

- ograniczyć kontakty do określonych sposobów porozumiewania się na odległość,

- zakazać porozumiewania się na odległość.

Sąd opiekuńczy, orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, w szczególności skierować ich do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń.

Kiedy sąd może zakazać kontaktów z dzieckiem?

Sąd może zakazać kontaktów z dzieckiem, jeżeli ich utrzymywanie poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza.

Co można zrobić, gdy jeden z rodziców utrudnia kontakty z dzieckiem?

Jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku.

Jeżeli osoba uprawniona do kontaktu z dzieckiem albo osoba, której tego kontaktu zakazano, narusza obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy zagrozi tej osobie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje.

Jeżeli osoba, której sąd opiekuńczy zagroził nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej, nie wypełnia nadal swego obowiązku, sąd opiekuńczy nakazuje jej zapłatę należnej sumy pieniężnej, ustalając jej wysokość stosownie do liczby naruszeń. Sąd może w wyjątkowych wypadkach zmienić wysokość sumy pieniężnej ze względu na zmianę okoliczności.

Jeżeli do kontaktu nie doszło wskutek niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy przyzna od tej osoby uprawnionemu do kontaktu zwrot jego uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniem kontaktu.

Jakie uprawnienia posiada sąd opiekuńczy?

W razie uzasadnionej obawy naruszenia obowiązków wynikających z postanowienia o kontaktach przez osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, lub osobę uprawnioną do kontaktu z dzieckiem albo osobę, której tego kontaktu zakazano, sąd opiekuńczy może zagrozić nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej osobie, pod której pieczą dziecko pozostaje - na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem lub osobie uprawnionej do kontaktu z dzieckiem albo osobie, której tego kontaktu zakazano - na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje.

Sąd opiekuńczy w celu zapewnienia wykonywania kontaktów może w szczególności:

  1. zobowiązać osobę uprawnioną do kontaktu z dzieckiem lub osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, do pokrycia kosztów podróży i pobytu dziecka lub także osoby towarzyszącej dziecku, w tym kosztów powrotu do miejsca stałego pobytu,
  2. zobowiązać osobę, pod której pieczą dziecko pozostaje, do złożenia na rachunek depozytowy sądu odpowiedniej kwoty pieniężnej w celu pokrycia wydatków uprawnionego związanych z wykonywaniem kontaktu na wypadek niewykonania lub niewłaściwego wykonania przez osobę zobowiązaną obowiązków wynikających z postanowienia o kontaktach; nie dotyczy to rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka, rodzin pomocowych, placówek opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych oraz interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych,
  3. odebrać od osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem lub osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje, przyrzeczenie określonego zachowania.

 

Masz pytania? Chętnie na nie odpowiem.